In het kort:
Toegankelijk en benaderbaar leiderschap gaat verder dan alleen zeggen dat je deur openstaat. Het draait om mentale beschikbaarheid, oprechte aandacht en proactief contact—juist als het druk is. In deze blog lees je waarom dit essentieel is voor high performance leadership, hoe je verwachtingen managet en wat het verschil maakt tussen ‘aanwezig lijken’ en écht aanwezig zijn. Inclusief persoonlijke lessen en praktische voorbeelden.
Leiderschap draait ook om beschikbaar zijn voor anderen
In mijn eerste blog van dit jaar kondigde ik aan dat ik maandelijks zou schrijven over één van de negen kwaliteiten van een high performance leader, volgens IMD Business School. De oplettende lezer had het al gezien: er stond er nog eentje open.
Kwaliteit nummer negen is toegankelijk en benaderbaar zijn. En dat is meteen het thema van december. In januari 2026 sluit ik deze leiderschapsreeks af met een terugblik op alle twaalf blogs van 2025.
Maar eerst dit belangrijke onderwerp. Want zeg nou zelf: wat heb je aan een leider die zegt “mijn deur staat altijd open”… terwijl niemand durft binnen te stappen?
Wat betekent toegankelijk en benaderbaar leiderschap?
Een high performance leader die écht toegankelijk is:
staat klaar voor zijn mensen (ook als het druk is);
wordt snel in vertrouwen genomen;
is oprecht en congruent—woorden, gedrag en lichaamstaal kloppen met elkaar;
wekt vertrouwen door er echt te zijn.
Toegankelijkheid gaat dus verder dan fysieke aanwezigheid. Het gaat over veiligheid, betrouwbaarheid en het gevoel dat je gehoord wordt. En ja, dat vraagt om méér dan alleen een open deur.
Verwachtings-management: liever helder dan haastig
Een high performance leader reageert tijdig op vragen en verzoeken. Zo snel mogelijk, binnen wat haalbaar en wenselijk is. Dat betekent: duidelijke afspraken maken én nakomen.
Liever een heldere afspraak—“ik kom er maandag op terug”—dan zeggen “einde dag” en het niet waarmaken. Het draait om verwachtingen scheppen én nakomen.
Proactief zijn—juist als het druk is
Toegankelijk en benaderbaar betekent óók dat je proactief contact zoekt: niet wachten op hulpvragen, maar zelf een handreiking doen. Attent zijn. Weten wanneer een teamlid een belangrijk moment heeft en daar met oprechte interesse naar vragen—juist in drukke periodes.
Hier gaat het vaak mis bij coaches en managers. In tijden van drukte en stress zijn we geneigd vooral met onze eigen uitdagingen bezig te zijn, met het risico dat het team vergeten wordt. In survivalmodus is je blik automatisch naar binnen gericht. Dat is begrijpelijk, maar het hoeft niet zo te blijven.
Mentale beschikbaar-heid: mind full vs. mindful
Toegankelijk zijn betekent ook mentaal beschikbaar zijn. Mindful, in plaats van mind full. Iemand te woord staan terwijl je tegelijk achter je laptop zit of op je telefoon kijkt, is niet aanwezig.
Zeg liever eerlijk: “Ik rond dit eerst af, daarna ben ik 100% voor jou.” Het gaat erom dat de ander zich gehoord en begrepen voelt en daarvoor is focus en onverdeelde aandacht essentieel.
Mijn persoonlijke les: sterk in toegankelijkheid, leren in kalmte
Zoals eerder aangegeven is mijn ontwikkelpunt de eerste kwaliteit: kalm blijven bij stress en crisis.
De negende vaardigheid—toegankelijk en benaderbaar zijn—is wél een sterk punt van mij. Ik heb mezelf ooit voorgenomen om altijd ‘bij te zijn’ met mijn e-mail: ik reageer zoveel mogelijk dezelfde dag of maximaal binnen 24 uur. Als ik weet dat het niet lukt, kondig ik dat tijdig aan en doe ik een procesvoorstel en handel daarnaar.
Eerlijkheid gebiedt mij te zeggen: in de topsportwereld ervaar ik dit helaas anders. Het nadeel van een hoog persoonlijke werkstandaard is dat je snel teleurgesteld raakt als anderen die niet waarmaken. Ik verbaas me vaak over hoe lang ik moet wachten op reacties op simpele (hulp)vragen en hoe vaak afspraken niet worden nagekomen: te laat komen, helemaal niet reageren, last minute afzeggen of zelfs een onaangekondigde no-show.
Dat gaat óók over fatsoen en empathie. Als iemand mij een hulpvraag stuurt, realiseer ik me dat dit belangrijk is voor die persoon. Als mijn antwoord lang op zich laat wachten, kan die ander niet verder of leeft onnodig in onzekerheid. Het hoeft voor mij niet belangrijk te zijn—verplaatsen in de ander is essentieel. Neem elke vraag van de ander serieus, ook als je er zelf geen direct belang bij hebt.
Drie persoonlijke voorbeelden en gedachten
1) Proactief helpen—veiligheid en geluk
In een eerdere blog vertelde ik over de Trump-aanhangers in Nebraska die onze camper in 2025 uit het mulle zand trokken. Het voorbeeld dat ik hier wil noemen is ouder, maar relevant.
In 2015 reisde ik met mijn gezin een half jaar door de VS met onze camper. Bij aankomst in een National Park kwamen enkele Amerikanen direct naar me toe. Ze begonnen proactief te helpen: bandenspanning checken, zonnescherm opzetten, aggregaat starten. Ik had nog niet eens om hulp gevraagd.
Waarom? Hun antwoord: “In de woestijn help je elkaar als het kan, want wij zouden ook geholpen willen worden als we zelf in nood zijn.”
Samen helpen is sociale interactie en biedt zekerheid en veiligheid. Bovendien is aangetoond dat je gelukkiger wordt wanneer je een ander helpt—een win-win.
2) Susan Goldsworthy—practice what you preach
Eén van de IMD-professoren en oud-Olympiër Susan Goldsworthy doceert wereldwijd de High Performance Leadership-filosofie. Haar voorbeeldgedrag is uitmuntend.
Ondanks haar extreme werkuren en vele internationale reizen is zij zeer goed bereikbaar. Elke keer ben ik verbaasd hoe snel zij reageert op mijn bericht of (hulp)vraag. Voor mij is dat inspirerend, en ik probeer dit dagelijks ook na te streven.
3) Onzekerheid wegnemen—op tijd communiceren
Weet je nog dat Ten Hag ruim een jaar geleden werd ontslagen bij Manchester United en dat de positie van assistent Van Nistelrooij onduidelijk was? Drie dagen vóór de officiële start van de nieuwe hoofdcoach Ruben Amorim wist clubicoon Van Nistelrooij nog steeds niet of hij mocht blijven en hoe zijn rol eruit zou zien. Ik weet nog dat ik dat fascinerend en onbegrijpelijk vond.
Tijdig van je laten horen en onzekerheid wegnemen door op tijd antwoord en richting te geven, is het minste wat je als high performance leader kan doen. Amorim scoorde hier een onvoldoende.
Twee prikkelende vragen voor de feestdagen
Stel jezelf deze twee vragen als je terugblikt op het jaar:
- Hoe behulpzaam, attent en (mentaal) beschikbaar ben jij voor anderen?
- Hoe snel en zorgvuldig reageer jij op (voice)mails en (hulp)vragen van mensen uit je omgeving?
Misschien een goed voornemen voor 2026?
Tot januari, in mijn laatste blog!
Keep on moving,
Robin
Ben jij klaar voor leiderschap met topsportmentaliteit?
Over de auteur
Robin van Wankum is coach, spreker en schrijver van blogs op het gebied van high performance en persoonlijk leiderschap. Vanuit zijn achtergrond in de topsport en het bedrijfsleven helpt hij professionals en teams om te groeien in impact en communicatie. Zijn blogs en trainingen zitten vol praktijkvoorbeelden, herkenbare situaties en concrete tools om direct toe te passen.
Volg Robin op LinkedIn of lees meer van zijn blogs op onze website.